A Story by Jyoti Dhir

کہانی ਕਹਾਣੀ

دامنِ کوہ ਦਾਮਨ-ਏ-ਕੋਹ

ਵਿਸ਼ਵਜੋਤੀ ਧੀਰ

وشوجوتی دھیر

 

تعبیر بیڈ تے لیٹی ہوئی اک ٹک چھت ولّ ویکھ رہی ہے ۔ میں کرسی تے بیٹھیاں اسنوں بڑی وار تکیا۔ ریشم دے پھمن جہی کومل…میری اٹھ سال دی بیٹی … انھی چپّ ۔ اکثر معصوم چہریاں تے پسری خاموشی مینوں بے نام جہی بے چینی دے جاندی۔ میں اٹھ کے تعبیر دی وکھی تے انگل رکھ دتی۔ اوہ کھڑکھڑا کے ہسّ پئی… ہزاراں گھنگرو چھنک پئے… میرا انترمن سجیو ہو اٹھیا ۔
پاپا ! …. نہ پاپا ….. پلیز ۔  تابو ! کی ویکھ رہی سی ؟
ویکھو پاپا !  فین …کنا فاسٹ … میں اسدے پر گنن دی کوشش کر رہی سی۔ پاپا تسیں پر گن سکدے او؟
نہیں ۔ تابو، اسدے پر تاں گواچ گئے
اک منٹ ٹھہرو !  کہہ کے اسنے سوچّ تے اننگل دھر دتی۔ ہن گن سکدے او پاپا تیز سپیڈ وچ سچی-مچی گواچ گئے سی ۔
اسدی ایہہ گلّ میرے لئی اینی وی غیر معمولی نہیں سی ۔ اس وچ میرے کئی ورھیاں دی داستان دا راز سی ۔ میں وی تاں گول گول گھم رہیاں، پر پہنچ کتے وی نہ سکیا ۔ زندگی دی تیز رفتار وچ الجھدا گیا۔ کدے وی گزرے ہوئے خوبصورت پلاں دے روبرو نہ ہو سکیا ۔ اوہی پل…جنھاں دا احساس کدے میرے کینوس تے
سجیو ہو اٹھدا سی۔ میرے اندر وی کدے اک چترکار جیوندا سی ۔ میں اپنی کلا نوں ہی پیشہ بناؤنا چاہندا سی، پر میرے آپنیاں نوں ایہناں رنگاں دی امیری دا کوئی علم  نہیں سی ۔ اوہناں دے دماغاں تے ہرے رنگ دے نوٹ حاوی سن۔ کی کردا !… یتھارتھ توں نہ بھجّ سکیا ۔ آخر میرے اندرلے کلاکار نوں ہارنا پیا۔ میں وی بھیڈچال وچ پھس کے امریکہ دا رخ کیتا سی ۔ اتھے لوک نرے مشیناں ورگے صرف پیسے کماؤن لئی جیوندے، پر میرے لئی زندگی دے ارتھ کجھ ہور سن۔ بھاویں ایشو آرام دی ہر شے میرے کول موجود سی۔ پھیر وی میرے اندرلا خلاء کدے نہ بھر سکیا۔
اج انڈیا آیاں چار دن ہو گئے۔ مینوں اپنے آرٹ روم وچّ جان توں ڈر لگدا ۔ جویں اندر قدم رکھدیاں ہی کینوساں توں سارے چہرے باہر آ جانگے…. مینوں گھیر لینگے… بہت چیکن گے . تے میں وی اوہناں نال چیکاں مارانگا ۔ اک خاص پینٹنگ  جسدا ساہمنا کرن توں میں بہت ڈردا سی ۔ ادھا چہرہ  ادھی اکھ تے باقی کینوس اتے ڈلھیا کالا رنگ ۔ مینوں اس توں ڈر لگدا ۔ ایہہ اکثر میرے سوفنیاں وچّ وی میرے تے حاوی رہندا ۔
نشا نے اس نوں بھیانک بنا دتا سی۔ اس نوں نفرت سی میری کلا توں  میرے رنگاں توں ۔ میری چترکاری نوں ٹائم ویسٹ منی ویسٹ کہندی پر میں تاں ایہناں رنگاں وچ جیوندا-مردادا سی  ہسدا-روندا سی میرے کینوس میرے نال نال ساہ بھردے۔ ہن تاں میری سرجناں وی ڈالراں نے کھوہ لئی ۔ میرے ہتھ ہن پیزا ہٹّ دیاں پلیٹاں صاف کردے۔ صرف دماغ دا اشارہ سمجھدے۔ دل دی کوئی ضرورت نہیں۔ پھیر وی ایہہ دھڑکدا ہے ۔ صرف جیوندے رہن لئی ۔ اج میں اپنی بھٹکناں نوں اپنی کلا دے روبرو کراں۔ ایہہ سوچ کے میں تعبیر نوں لے کے آرٹ روم وچّ آ گیاپاپا، کنا سویٹ برڈ ۔  پنجرے وچّ قید پنچھی دی پینٹنگ نوں تابو نرم انگلاں نال چھوہ رہی سی ۔تابو، ایہہ مینا ہے ۔ پاپا ! ایہہ سچی-مچی ہیگی؟ ہیگی سی، پر مر گئی۔ ہائے پاپا ! کویں مر گئی ؟ میں مار دتا ۔

کیوں ماریا… اینی پیاری مینا نوں ؟  تابو غصے نال بولی ۔
قید وچ ہر روز مرن نالوں، قیدی اکو وار مریا چنگا ۔ میرا جواب اسدے میچ دا نہیں سی۔ کی کردا ! میرے دل دا کوئی حصہ بے حدّ
سننویدنشیل ہو گیا۔ میری سرتی دامنِ کوہ  وچ بھٹکن لگّ پئی۔

نوں سال پہلاں، میں فائین-آرٹ  دے پروفیسر وجوں سندر نگر کالج جوائنّ کیتا سی۔ شاہ قدرت سنگ وچرنا میرے لئی آشیرواد وانگ سی

پھیر وی سفر دوران، میرے ذہن وچّ کجھ چبھدا رہا۔ نشا واپس چلی گئی۔ ساڈے پہلے بچے نوں امریکہ جنم دین لئی ۔ اسدا جانا مینوں وار وار تڑپا جاندا ۔ میں تاں اسدے اندر تخم دی رچنا نوں پل پل اسردے ویکھنا چاہندا سی۔ لال کولیاں بند مٹھیاں  نازک پاردرشی چمڑی وچوں جھاکدیاں لال نیلیاں شیراواں ۔ سیپ وچوں نکلے تازے موتی وانگ دمکدی …قدرت دی سمپورن رچناں نوں اکثر چتودا رہندا۔ نشا جویں میرے وجود دا کوئی حصہ کھوہ کے لے گئی ۔ میں ادھورا جیہا… کسے تلاش وچ سی ۔ شاید ایہی بھٹکنا نے مینوں سوندرنگر دے راہ پا دتا ۔ اوتھے ہی تاں رہندی سی مینا ۔ پہاڑ نوں چیردی سڑک دے کھبے پاسے، پہاڑ دی ترائی ولّ تے میں سجے پاسے  پہاڑ اپر ویہہ-پچی پوڑیاں چڑھ کے ۔ میں سویر توں شام تکّ قدرت نوں وکھ وکھ رنگاں وچ ڈھلدیاں ویکھدا ۔ ایہہ رنگ میری چیتنا شکتی تے ڈونگھا پربھاو پاؤندے ۔ میری کلا نوں روانی مل جاندی ۔
پہاڑ دی ترائی ولّ سفید کاٹیج مینوں بے حدّ خوبصورت لگدا ۔ میں نیجھ لا کے اس نوں تکدا رہندا۔ چھوٹا جیہا لکڑ دا گیٹ وڈے سارے دلان دے چارے پاسے لوہے دی کنڈیالی تار، محض چاردواری دا کم کردی ۔ لکڑ اتے شیشے دے
انیکاں بوہے باریاں …سدا بند رہندے۔ کاٹیج دے پچھے اچے پہاڑ تے دسحدے تکّ پھیلیا جنگل ۔ مینوں آیا کافی دن ہو گئے ۔ کدے وی کسے نوں اس کاٹیج وچّ آؤندے-جاندے نہیں دیکھیا۔ اک عجیب خاموشی پسری رہندی ۔ اک دن میں درشی نوں پچھ ہی لیا، ساہمنے سفید کاٹیج وچ کون رہنداے؟  مینا کہہ کے اوہ ہسّ پئی۔ میں اوہناں دے گھر وی کم کردی ہاں سارے اسنوں مینا والی کوٹھی کہندے نے۔
کون مینا ؟ آؤ وکھاواں  درشی کم چھڈّ کے باہر آ گئی ۔ انگل دا اشارہ کرکے کہندی اوہ ویکھو پنجرے وچ مینا ۔  میری نظر اسدی انگل توں شروع ہوئی پر پنجرے تکّ پہنچن توں پہلاں ہی دلان وچ ٹھہر گئی ۔ کرسی اپر پٹھّ کرکے بیٹھی لڑکی نظر آئی۔ اسدے موڈھیاں تے پھیلے سنہری کنڈلاں وچ نظر اٹک گئی۔ لگدا سی جویں سورج دیاں رشماں درختاں دے پتیاں توں تلک کے ایہناں سیاں کنڈلاں وچ کھلھر گئیاں ۔ میرے اندرلا کلاکار حسن دے رنگ تلاشن لگّ پیا۔ درشی اگانھ دی جانکاری دے رہی سی، پر مینوں کجھ نہیں سن رہا سی۔
شام نوں اندر آیا سی….میرا کلیگ ۔ ہس مکھّ طبیعت دا انسان سی۔ اسنے کیہا سی میری پھیملی باہر گئی ہے۔

میں شنیوار رات تیرے کول رہانگا ۔ اندر اپنیاں گلاں سناؤندا رہا ۔ میری نظر وار وار کاٹیج دے بوہے تے دستک دیندی، پر خالی پرت  آؤندی ۔ رات نوں میں اندر نوں کیہا، چل یار سگریٹ لے آئیے۔  نہیں یار ! میری گل بانو آؤن والی ہے ۔ کہہ کے اسنے ٹی.وی.آن کر لیا۔ مینوں پتہ سی اوہ گل بانو سیریل کدی مس نہیں کریگا۔ اوہ اس دی نائکہ دا دیوانہ سی۔ کوئی وی سوہنی کڑی ویکھدا تاں گل بانو نال میلن لگّ پیندا ۔ میرے قدم آپ مہارے سفید کاٹیج ولّ ودھ گئے۔ گیٹ لائیٹ دی نمی جہی روشنی۔ میں رک گیا۔ گیٹ اتے ٹنگے بورڈ اپر دھندلے جہے اکھر دھیان نال پڑھن لگّ پیا۔ رضوی کاٹیج اچانک اک کار گیٹ موہرے رکی ۔ ڈرائیور نے اتر کے پچھلی باری کھولی ۔ اسنے میرے والے پاسے اک بڈھی عورت نوں سہارا دے کے اتاریا۔ کار دے پرلے پاسے نمیے چانن وچّ اک روشن چہرہ نظر آیا ۔ مینا میرے بلھ پھڑکے ۔ اچانک اوہ ہنھیرے وچ گواچ گئی۔ ڈرائیور ساڈے درمیان کھڑی کار لے کے چلا گیا۔ اوہ ڈگّ پئی سی۔ میں تیزی نال اس کول گیا۔ سہارا دین لئی اپنا ہتھ ودھایا ۔ سٹّ تے نہیں لگی ؟ نہیں…شکریہ ۔ اسنے میرا ہتھ نہیں پکڑیا۔ پتھر دا سہارا لے کے اٹھ کھلوتی۔ میری بچی نوں کی ہویا… ویکھو کوئی…. ہائے اﷲ رحم کر ۔  بڈھی عورت گھبرا گئی ۔ اماں فکر نہ کرو… میں ٹھیک ہاں ….ایدھر ہنھیرا سی….میرا پیر پتھر تے آ گیا ۔  بچے ! مینوں تاں ہنھیرے توں روشنی دا فرق نہیں پتہ۔ کم از  کم توں تاں روشنی ولّ قدم رکھنا سی ۔  تسی اماں نوں اندر تکّ چھڈّ آؤگے؟ کہہ کے اسنے چابی میرے ہتھ پھڑا دتی تے آپ کھلھریا سامان سمیٹن لگّ پئی۔ اﷲ عمر دراز کرے کہہ کے اماں میری بانہہ پھڑ کے ہولی ہولی تر پئی۔ میرے بارے پچھدی رہی۔ کمرے وچ آ کے اوہ رسمی گلاں کرن لگّ پئی۔ میریاں اکھاں وڈے سارے کمرے دا معائنہ کر رہیاں سن۔ سفید پردے… کپڑے نال کجے صوفے… دیوان اتے کریم چادر ….میز اتے پئے گلدان وچ ونگیاں-ٹیڈھیاں سکیاں ٹہنیاں۔ میں پچھے دیوار ولّ سر گھمایا ۔ شیشے وچّ جڑی وڈی ساری تصویر۔ فوجی وردی پہنی اک رعب دار چہرہ …مردانگی بھرپور چوڑے موڈھے۔ اسدے موڈھے تے ٹکیا مینا دا سر۔ لال ستاریاں جڑھی چنی نال کجیا ہوئء۔ مینوں اندروں جلھت محسوس ہو رہی سی۔ اسدے اندر آؤندیاں ہی میں جان لئی اٹھ کھلوتا ۔ تسیں تشریف رکھو… میں اماں نوں بستر تکّ چھڈّ آواں۔ مینوں کمرے اندرلا خلاء بیچین کر رہا سی۔ اوہ کا فی  لیے آئی۔ میرے ساہمنے خاموش بیٹھی کافی دے گھٹّ بھردی رہی۔ نظراں زمین تے گڈیاں ہوئیاں۔ میں اسنوں کئی وار تکیا۔ چہرے تے اسیم کوملتا …عبادت گاہاں ورگی خاموشی ۔ سندھوری گلھاں وچ پیندے ٹوئے، جویں قدرت نے اپنی شاہکار رچناں تے موہر جڑھی ہووے۔ اجیہی خوبصورتی دی شاید میں کدے کلپنا وی نہ کر سکدا ۔ میں سوفے دے نال پئی ستار دے تار نوں چھوہ لیا۔ اسنے نظر اتانہ کرکے میرے ولّ ویکھیا ۔ میں پچھ ہی لیا۔ ایہہ کون وجاؤندے ؟  جی میں وجایا کردی سی ۔ میں سنگیت ساز دی ایم.فل ہاں۔ میں وی فائین آرٹس دا پروفیسر ہاں۔ کینوس اتے رنگاں نال کھیڈنا میرا شونق ہے۔ تسی اپنے شونق نوں زندہ رکھنا…کلا بناں کلاکار دے اندرلی دنیا فنا ہو جاندی ہے ۔  تہاڈی کلا جیوندی ہے کہ نہی؟ نہیں ۔….اوہ ویکھو ! میری کلا ہن صرف ڈرائنگ روم دی زینت ہے۔ اسنے ستار ولّ اشارہ کرکے کیہا۔ پھیر تہاڈے اندر دی دنیاں؟  میرا سوال سن کے اسدے چہرے اپر اداسی دے چنہ ابھر آئے۔ میرے اندر دی دنیا … بالکل بے سری ! ساز ہے …آواز ہے …پر تال گمّ ہو گئی  اسدے چہرے تے وئنگمئی مشکراہٹ پھیل گئی ۔  تال تہاڈے اندر ہے…. دل دی دھڑکن وچ ….کدھرے گمّ نہیں ہوئی… ذرا گہرے اتر کے سنو، ضرور سنائی دیوے گی ۔ میں کہہ کے اٹھ کھلوتا۔ اوہ وی میرے نال ہی باہر آ گئی تے پنجرہ اتارن لگّ پئی۔ اینے پیارے پنچھی نوں تسیں قید کیوں کریا ہوئٔے ؟ ایہہ میری مینا ہے۔  کہہ کے اسنے پنجرے وچوں مینا نوں کڈھ کے ہتھ تے بٹھا لیا۔ اسنوں پلوس رہی سی۔ اسدے چہرے تے بچیاں ورگی معصومیت سی۔ میجر صاحب شکار لئی گئے سی۔ اس نوں پکڑ لیائے ۔ مینوں بہت عزیز ہے۔  کہہ کے اسنے مینا نوں پھیر پنجرے وچّ تاڑ دتا۔ میں مینا نوں پہلاں کدے نہیں ویکھیا۔ سوچدا سی ایہہ بالکل طوطے ورگی ہندی ہوویگی نہیں… । مینا تے طوطے دی ذات اک نہیں ہندی کہہ کے اندر چلی گئی۔ اس عورت دے نقش میرے اندر تائیں لہہ گئے۔ مینوں بے چین کردے رہے۔ اپنی بے چینی نوں میں رنگاں حوالے کر دتا ۔ گہریاں بھوریاں کھائیاں  سیاہ  چٹاناں ….بے رحم دیواں جہے کالے پہاڑ، کینوس تے اکردا رہیا ۔ کیہو جہے رنگ چھوہ لئے سی میں ۔ کوئی وی شوخ رنگ استعمال نہ کر سکیا۔ اندر سویرے جلدی جاگ گیا۔ مینوں ہلون رہا سی۔  میں چلیاں یار…. آہ چابی پھڑھ ۔ گل بانو دے کے گئی ہے۔ کہندی سی، درشی نوں پھڑا دینا۔ میں اک دمّ اٹھیا۔ چابی ویکھی، جانی-پچھانی سی ۔ اندر تائیں تڑپ گیا۔ مبارک قدم میری دیہلی تکّ آ کے پرت  گئے۔ میں اندر نوں پچھیا، گل بانو کدھروں آ گئی ؟  اکاشو اتری سی۔ کہہ کے اوہ پھٹاپھٹ پوڑیاں اتر گیا۔ مینا دی سادگی تے شرم میں ویکھی سی۔ نظراں دی چھوہ نال سنگڑ جان والی پر گلبانو، …مدمست، شرارتی …اپنیاں نظراں نال کسے نوں بے قرار کر دیوے ۔ میرے اندر اک دوند پیدا ہو گیا۔ کی کوئی ہور عورت وی ہے، اوس کاٹیج وچ ؟؟؟ موسم صاف سی۔ کوسی-کوسی دھپّ سیکدی وادی۔ میرے اندر عجیب  خلل سی ۔ کاٹیج موہرو لننگھدا ہویا میں جنگل ولّ تر پیا۔ ہنھیر بھرے جنگل دی تکھی تے سلھی مہک …ٹھنڈی سیت لہر …برچھاں دیاں سکھراں تائیں پھیلیا ہویا سناٹا۔ سنہری کرمچی پتے میرے پیراں ہیٹھ آ کے تڑکدے تاں خاموشی ٹٹّ جاندی۔ میں بھٹکدا رہا۔ قدرت سنگ اک سر نہ ہو سکیا۔ موسم اچانک بدل گیا۔ دھونئیں جہے بدلاں نے جنگل دے سکھراں نوں ول لیا۔ کن من شروع  ہو گئی۔ تیز قدماں نال تردا ہویا میں رضوی کاٹیج موہرے پہنچ گیا۔ دل نوں کھچّ پے رہی سی۔ اپنے آپ تے قابو نہ رکھ سکیا۔ ورانڈے وچّ آ کے بیلّ وجا دتی۔ اسلاما-لیکم .اندر تشریف لے آؤ ۔بے وجہ  آؤن کرکے میں چھتھا جیہا پے گیا۔ بارش اچانک تیز ہو گئی…چھتری وی نہیں لے کے آیا…پہاڑاں وچ برسات دا موسم بناں دسیا ہی آ جاندے۔  اسنے میری گلّ کٹّ کے اپنی کہہ دتی۔ میں ہلکی پھلکی گل بات شروع کرنی چاہی۔  تہانوں پسند ہے برسات دا موسم ؟ ہاں ….جے من دا موسم خوش نما ہووے ۔ اس نے پردے پاسے کردیاں کیہا ۔ نیجھ لا کے برسات نوں تکّ رہی سی ۔ مینوں ایہہ گھمر پاؤندیاں بونداں دی تال بے حدّ پسند ہے…میں اکثر گھنٹیاں  بدھی بیٹھی–بیٹھی قدرت دے راگ سندی رہندی ہاں…۔  اسدی آواز وچ اک ویراگ سی۔ انج لگّ رہا سی جویں اوہ اپنے آپ نال گلاں کر رہی ہووے۔ بھلّ گئی سی کہ میں اسدے ساہمنے بیٹھا ہاں۔  میں تاں قدرت دے ستے رنگ ویکھ سکداں… آپس وچ گھلدے -ملدے …پھیلدے-سنگڑدے ۔ کہہ کے میں اسدیاں اکھاں وچ تکیا ۔ اکھاں سرخ سن۔ بہت روئیاں ہونگیاں ۔ میں ویکھنا چاہندا سی اج اسدے اندر سوخم رگ کیوں سہک رہی ہے۔ اوہ اسہج ہو گئی۔ نظراں ہیٹھاں کر لئیاں ۔ اماں کتھے ہے؟ جی اوہ زیادہ تر اپنے کمرے وچ ہی رہندے نے ۔ تہاڈے شوہر …؟؟ اوہ اچانک پچھے سوال توں گھبرا گئی۔ اٹھ کھلوتی ۔کمرے دے کونے وچّ پئیاں سکیاں لکڑاں سمیٹن لگّ پئی ۔  اوہ اپنی پہلی بیوی تے بچیاں نال شری نگر رہندے نے۔ کہہ کیکے اسنے آتشدان وچّ لکڑاں رکھ کے اگّ مچاء دتی۔ سرخ اگّ اپر ہتھ سیکدی ہوئی موم دے بتّ جہی جاپی ۔ آد جگاد توں اداس ۔ اج اینے  اداس کیوں ؟… میرے کہن دی دیر سی ۔ اس دیاں اکھاں وچوں ہنجھو وگن لگّ پئے۔ رات میری امی دی موت ہو گئی۔ بہت افسوس ہویا…کی گلّ ہو گئی ؟ بڑی کم نصیب عورت سی میری امی ۔ دوزخ توں رہا ہو گئی ۔ کہہ کے اسنے ہنجھو پونجھ لئے۔ تسی آخری وار امی نوں ویکھن نہیں جاؤگے ؟ امی نوں ویکھیاں تاں اک عرصہ ہو گیا۔ اسنے خود ہی پابندی لا دتی سی۔ وہم دی شکار ہو گئی۔ نیڑے آؤن تے اسدی نامراد بیماری مینں نہ ہو جاوے۔ کنڈیاں لا کے اندر تڑی رہندی …. اپنے آپ نوں سارا دن سواہ مل-مل کے نہاؤندی۔ پاگل ہو گئی سی امی ۔ تہاڈے ابا ؟ میرے ابا تاں گزر گئے سی، جدوں میں پندراں سال دی سی تے میری امی بتی سال دی ۔ امی نے رفیق میاں نوں اپنا دوسرا شوہر قبول کر لیا۔ مینوں رفیق میاں دیاں نظراں کدے وی چنگیاں نہیں لگیاں ۔ میں اس کرکے امی نال ناراض رہندی ۔ جدوں رفیق میاں دا پاج کھلھیا ادوں بہت دیر ہو گئی سی۔ امی نے مینوں دور ہوسٹل بھیج دتا۔ گھر نہ آؤن دی ہدایت دتی۔ امی رفیق میاں دے جسم فروشی دے دھندے دی شکار ہو گئی۔ اسنے نہ چاہندیاں ہویاں وی سبھ منظور کر لیا۔ واحد اولاد لئی میرا سبھ کجھ قربان ۔ ایہی کہندی سی۔ امی نوں نامراد بیماری دے کے رفیق میاں وی دنیاں توں چلے گئے۔ اوہ کجھ سال پہلاں مینوں ہوسٹل ملن آئی سی تے مڑ کدے نہیں آویگی کہہ کے چلی گئی۔ ہن اوہ مینٹل ہاسپٹل داخل سی۔ دنیا توں بے خبر …پر مینوں تاں اسدی خبر ملدی رہندی سی ۔ کہندی-کہندی اوہ ہٹکورے لین لگّ پئی۔ باہر تیز بارش دیاں بونداں شیشے دیاں کھڑکیاں اتے تلک رہیاں سن تے اندر مینا دیاں اکھاں وچوں ترپ-ترپ کردے ہنجھو۔ اوہ اگّ دے نال نال مچدی دکھاں دی پرسلات توں گزردی رہی ۔ بارش بند ہو گئی ۔ میں اجازات لے کے باہر گیٹ ولّ تر پیا ۔ اوہ خاموش میرے نال نال قدم پٹّ رہی سی۔ تیز بجلی لشکی تے ساڈے سراں اتوں چانن دی لکیر گزر گئی۔ میں روشنی وچ اسدا چہرہ تکیا ۔ بالکل سانت سی۔ میں جان لگیا تاں اسنے پچھوں آواز دتی، پلیز ! ذرا رکو۔ میں تہاڈا ناں پچھنا بھلّ گئی۔ پارس۔ اس توں پہلاں میں اسدا ناں پچھدا اسنے شب با خیر کہہ دتا تے پٹھّ بھوا لئی ۔ مینا نال ہوئے حادثیاں دا قافلہ میرے نال ہی تر پیا۔ ساری رات میرے دوآلے سسکیاں بھردا رہا۔ مینوں کیوں اس عورت نال گہری ہمدردی ہو گئی۔ کیوں مینوں ایہہ میرے ہان دی جاپدی ہے۔ مینا کہندی سی، میں وی رشتیاں توں شکستہ ہو گئی۔ جدوں سندرنگر دے ہوسٹل وچ بطور وارڈن سی تاں میجر صاحب نے اک فنکشن دوران مینوں ویکھیا سی۔ سراں دی ملکہ …شماں جمال… نہائت خوبصورت …جہے شبداں نال میری تعریف کردے رہے۔ تلاکش دا میجر نے اک دن نکاح لئی تجویز رکھی۔ آخری وار جدوں امی ملی تاں میں اسنوں دسیا سی۔ امی کہندی، قبول کر لے، پر کدے نہ دسیں کہ تیرا دنیاں وچّ کوئی ہے۔ مینوں جھوٹھ دی بنیاد تے رشتہ اسارنا بالکل چنگا نہیں لگدا۔ میں امی نال رضا مند  نہیں سی۔  عورت نوں کئی وار اجیہے سمجھوتے کرنے پیندے نے…نہیں تاں دنیا  اسنوں سرے بازار نیلام کر دیوے۔ کہہ کے امی نے اپنی قسم دتی سی۔ میں میجر دی گلّ قبول کر لئی۔ سدا لئی محفوظ ہونا چاہندی سی پر مینوں نشیمن بدلے قید ملی ۔ اوہ چھ مہینے میرے نال دلجوئی کردا رہا۔ پھیر پہلی بیوی تے بچیاں کول چلا گیا۔ مڑ نہیں آیا۔ مینوں رضوی  کاٹیج تے اماں دے گیا۔  اوہ سسک رہی سی۔ تسی سنگیت دی گلّ کردے او… میجر نے مینوں تے میرے سنگیت نوں جیوندا دفن کر دتا… اس رضوی   کاٹیج وچ اسیں دوویں تڑپدے ہاں۔ میرے سر-تال سبھ فنا ہو گئے۔ اوہ چیخ رہی سی کسے کتھا دی پری وانگ جاپدی سی۔ جسدی کلا تے حسن تے اک دیو دا پہرہ سی۔ اج وی اوہی درش میریاں اکھاں موہرے آ گیا۔ اکھاں وچ ہنجھو سم آئے۔ مینا دے نقش ہولی-ہولی کھننڈن لگّ پئے۔ پاپا ایہہ لال پری اے؟ تعبیر نے وشال پینٹنگ ولّ اشارہ کرکے مینوں پچھیا ۔ میں اپنے گزرے کلّ وچوں باہر آ گیا۔ ہاں، گل بانو پری۔ پاپا ایہہ جیوندی ہے کہ مر گئی؟ میں چپّ سی ۔ کویں دساں، میں اسنوں سہکدی نوں چھڈّ آیا سی۔ ہن تکّ شاید مر گئی ہوویگی۔ پاپا دسو نہ ! ایہہ کتھے رہندی ہے؟ میرے سفنیاں وچّ ۔  میں بڑبڑایا۔ نشا آ گئی۔ تعبیر نوں بلا رہی ہے۔ میں پھیر اکلا کھڑ ا رہِ گیا۔ میرے ساہویں  کینوس تے مست، سولکھ صورتَ دی شہزادی، گل بانو مسکرا رہی سی۔ چہرے تے دگدے سورج ورگا جلواہ ۔ اکھاں وچوں خماری تے چہرے تے مکمل مسکان ۔ مینوں قلی تے نرم شام یاد آ گئی۔ پگھلدیاں برفاں تے چٹاناں وچوں تلاشدے جھرنیاں دا شور ۔ مینا نے کیہا سی۔ میں تہاڈیاں پینٹنگز ویکھنا چاہندی ہاں۔ اوس شام گل بانو وی مینا دے سنگ سی۔ گلبانو حوا دی دھی ۔ سولکھ رنگ دا لباس ۔ سرمے والیاں بدامی اکھاں مینں بھیدبھرے ڈھنگ نال تکدی رہی۔ میری نظر اسنوں وار-وار چھونہدی ۔ میرے اندر دی ستھتی ترکپورن سی۔ اوہناں پلاں وچ عجیب شکتی سمائی ہوئی سی جسدا کوئی توڑ نہیں سی۔ میرے دماغ اندر تنتوی گڑبڑ ہو رہی سی۔ دماغ پوری طرحاں دل دے ادھین ہو گیا۔ میرے اندروں سبھ کلاتمک شکتیاں نے بغاوت کر دتی۔ مینا دے ادھ-مندے نین۔ میرے موڈھے تے سر رکھی اوہ آہاں بھردی رہی۔ پھیر نکے بال وانگ ڈڈیا کے میرے گل لگّ گئی۔ جرھا-جرھا کھنڈدی گئی۔ پل-پل مردی گئی۔ میں مینا دا قاتل بن گیا۔ میں صرف گل بانو نوں جیوندا ویکھنا چاہندا سی۔ میں اسدے شوخ رنگاں نوں اپنے کینوس تے اتاردا رہا۔ سلگدیاں روحاں وچوں کھزا دے ٹھہرن دا موسم چلا گیا۔ ہن میری کلا تے صرف گل بانو دا پہرہ سی تے گلبانو دی بے سری زندگی وچ سر جیوندے ہو اٹھے ۔اسیں اپنے آپ نوں سریشٹ مانسک اوستھا وچّ محسوس کردے ۔ پوتر وفا دی تلاش دا ترلا پاؤندے-پاؤندے اکاشاں تائیں پھیل گئے۔ اسیں بھلّ گئے کہ اک دن اسیں آپو-اپنے گھراں نوں پرتنا سی۔ میرا امریکہ دا ویزا لگّ گیا۔ نشا نے ٹکٹ وی بھیج دتی۔ بیپتے کالے برچھ …ترش ہوا… سبھ پتجھڑ دے آؤن دا اعلان کر رہے سی۔ رنگ پھکے ہو گئے تے سر ویراگی ۔ وچھڑن لگیا میں اسدے ہتھ اپنے ہتھاں وچ گھٹّ کے کیہا سی، اک توں دوجے جیون وچ پرویش کرن لئی، سانوں اک جیون نوں مارنا پیندا ہے…توں وعدہ کر… اپنا سنگیت جیوندا رکھینگی۔ وعدہ۔ کہہ کے اسنے پٹھّ بھوا لئی۔ الوداع وی نہیں کیہا۔ نوں سال توں میرا تن-من اسدے دیدار لئی تڑپ رہے۔ پاپا جلدی آؤ! مماں دی شوپنگ ویکھو۔، تعبیر دی آواز نے مینوں خواباں دی رہگزر وچوں واپس موڑ لیا ۔ نشا اپنا سامان چارے پاسے کھلار کے بیٹھی سی۔ ہر چیز وکھاؤندی ۔ پھیر قیمت دسدی۔ انڈیا آ کے اسدے سر تے بازار دا بھوت سوار ہو گیا۔ امریکہ توں ڈالراں دے کھنبھ لا کے آئی سی۔ اس کول جویں جادُ دی چھڑی ہووے ۔ ہر مہنگی شے اتوں دی چھڑی گھماؤندی تے اپنے وسّ وچ کر لیندی ۔ میں اسدا موڈ ویکھ کے کیہا – نشا ! میں کل سندرنگر جا رہاں । اندر دے وی کئی فون آ گئے۔ کی گلّ! سندرنگر نوں حالے بھلے نہیں۔ کدے نہیں بھلّ سکدا۔ میری گلّ سن کے نشا چڑ گئی۔ اتھے ہی جا رہو پھیر۔ میرا وسّ چلے تاں میں پھیر اوسے کالج چ جوائنّ کر لواں۔ کوئی مورخ ہی انج کریگا۔ کیوں ؟ کنیڈا وچ اک دن دی کمائی، تہاڈے کالج دی اک مہینے دی تنخواہ … کی کوئی فرق نہیں ؟ بسّ !… ایہی فرق سی؟… جہدے کرکے کوئی سیانا جاں مورکھ بن جاندے ؟ میں  ہسّ کے کیہا۔ پتہ نہیں تہاڈے ورگے لوک پروسیا تھال چھڈّ کے سکی روٹی نوں کیوں پیندے نے ؟نشا نفرت بھرے لہجے نال بولی۔ بڑ-بڑڑ کر رہی سی۔ میں بحث توں بچنا چاہندا سی۔ سندرنگر جان واسطے اپنا بیگ تیار کرن لگّ پیا۔ میں ورھیاں بعد پھیر سندر نگر لئی روانہ ہو گیا۔ کدے تڑپنا حاوی ہندی تے کدے اپرادھ بودھ اندر تانئی پسر جاندا ۔ انیکاں خیالاں نے مینوں گھیر لیا۔ مینوں لگّ رہا سی، اوہ اسے طرحاں رضوی کاٹیج موہرے کھڑی مینوں اڈیک رہی ہے۔ کدے اوہ بستر اتے  بے سْرت  پئی نظر آؤندی۔ میں نیڑے ہو کے چھنوہدا تاں تاں لٹ-لٹ مچّ اٹھدی ۔ اسدی دیہہ تڑپ رہی ہے۔ میرے اندروں چیس اٹھی ۔ میں اکھاں بند کر لئیاں۔ رضوی کاٹیج دا کمرہ اکھاں موہرے گھمن لگّ پیا۔ دیوار تے لگی تصویر ذہن وچ ابھر آئی۔ میجر نے اپنا موڈھا کھچّ لیا۔ مینا ڈگّ پئی۔ رو رہی ہے۔ میں اپنا موڈھا اسدے نیڑے کر لیا۔ اسنے اپنا سر ٹکا کے اکھاں بند کر لئیاں۔ پھیر میرا موڈھا وی تصویر وچوں غائب ہو گیا۔ اوہ زور دی دھرتی تے ڈگّ پئی۔ اسدی دیہہ دے کئی ٹکڑے ہو گئے ۔ دور-دور تکّ کھلھرے پئے۔ تڑپدے ہوئے۔ مینوں ٹھنڈی تریلی آ گئی۔ سندرنگر نیڑے آ گیا۔ پتہ نہیں کیوں میرا حونصلہ پست ہو رہے۔ میرے اندر کمتری دا احساس جاگ پیا۔ میں کالج پہنچ گیا۔ اندر بڑی گرمجوشی نال ملیا۔ کینٹین وچ بیٹھیاں پرانیاں گلاں سناؤندا رہا۔ میرا دھیان بھٹکن لگّ پیا۔ میں جلدی توں جلدی رضوی کاٹیج جانا چاہندا سی۔ پارس ۔ تینوں گل بانو یاد ہے؟ میں تربک گیا۔ کہڑی گل بانو ؟  چل آ میرے نال کہہ کے اندر نے میرا ہتھ پھڑ لیا۔ تیز-تیز قدم پٹّ رہا سی۔ اکھاں تے یقین نہیں ہو رہا۔ اوہ ساہمنے آ رہی سی ۔ ثابت-ثبوت قدم رکھدی ہوئی۔ میں تھانئیں جم گیا۔ میرے ساہمنے آ کھلوتی۔ ہن چیکے  گی۔ مینوں کالر توں پھڑھ لئےگی۔ دغا باز پارس !  کیوں  چھڈّ گیا سی؟ گل بانو نوں جیوندا کرکے اپنے ہتھی مار گیا۔ تینوں خدا وی معاف نہیں کریگا۔  اوئے پارس، کتھے گواچ گیا یار ؟ اندر نے مینوں ہلونیاں ۔ میڈم نوں ملو…ایہہ ساڈے میوزک دے ہیڈ آف دی ڈپارٹمینٹ نے … ڈاکٹر. تصنیف۔ تعارف دی ضرورت نہیں ۔ اسیں چنگی طرحاں جاندے ہاں۔ چلو پارس ۔ میرے نال گھر چلو۔  اسنے بڑے ادب تے پیار نال کیہا۔ اسیں دوہیں اچے نیویں پتھریلے رستے اپر تردے گئے ۔ میں چور نظراں نال اسنوں تکیا ۔ سنہری کنڈلاں وچ چاندی دیاں تاراں چمکن لگّ پئیاں۔ اکھاں وچ جیون دی تمنا سی۔ چہرہ اینا شانت جویں سبھے پیر ٹھنڈے ہو گئے ہون ۔ کنی سہج ! مینوں اسدی ایہہ ادا ڈرا رہی سی۔ میں اسدے موہوں کجھ سننا چاہندا سی۔ میں ہی پہل کیتی ۔  اماں دا کی حالَ ہے ؟ اماں خد ا دے گھر چلی گئی ۔ قریب چار سال پہلاں  پھیر اک خاموشی پسر گئی ۔  پارس ! تہاڈی اک امانت میرے کول ہے ۔ میرے انترمن اندر پئے سارے سر-چتر سلگن لگّ پئے۔ میرا دماغ سنّ ہو گیا۔  پارس ! تہانوں یاد نہیں ؟  اسنے پھیر پرشن دوہرایا۔ کی ؟ تسی کیہا سی۔ مینوں اپنے ہتھاں نال عنابی سویٹر بن کے دیویں  ہاں ! توں کیہا سی مینوں بننا نہیں آؤندا ۔ بور کم ہے۔ پر تسی کیہا سی سکھاں گی تاں بن لواں گی۔ ایہہ وی اک آرٹ ہے۔ پارس تسی ایہہ وی کیہا سی۔  سلائی تے سلائی پاؤندی رہیں ۔ وقت دا پتہ نہیں لگیگا، کہ کدوں سویٹر پورا ہو گیا۔  کہہ دے اوہ مسکرا پئی۔  پھیر توں پورا کر لیا ؟ ہاں ! پر تہاڈا میچ نہیں سی۔ اس لئی میں اپنے میچ دا بن دتا۔ مینوں پورا آئیگا ؟ یقیناً ! اپنا میچ اکو ہونا چاہیدے ۔ کہہ کے اوہ چپّ ہو گئی تے میں وی کجھ نہ بول سکیا۔ چپّ دے نال-نال اسیں ورانڈے تکّ پہنچ گئے ۔ مینوں مینا دا پنجرہ وکھائی نہیں دتا ۔ مینا کتھے ہے؟ اوہ اچی اچی ہسّ پئی، میجر صاحب نے مینوں آزاد کر دتا تے میں مینا نوں ۔  مینوں اسدا ہاسہ بڑا عجیب لگیا۔ اوہی پربت …اوہی جننگل … اوہی موسم پر ہن گلبانو نہیں سی۔  پارس بیٹھو ۔ کجھ کھان لئی لے کے آئی میریاں بے چین نظراں کمرے دے کونے-کونے نال ٹکرا رہیاں سن۔ کمرے وچّ اک تازگی سی۔ کچّ دے گلدان وچ تازہ موتیئے دے پھلاں دیاں ٹہنیاں ۔ گلابی پردے۔ دیوان اپر وچھی سنہری- لال چادر ۔ اک خاص انداز وچ دیوان اپر ٹکائی ستار ۔ ایہہ بدلے ہوئے خوش نما رنگ میرے اندر کھورو پاؤن لگّ پئے ۔ زندگی نال بھرپور رنگاں دی چون ! کی کوئی ہور اس دی زندگی وچّ ؟؟ میں کاہلی جہی نظر پچھلی دیوار ولّ دوڑائی ۔ کجھ خاص ویکھنا چاہندا سی۔ پلاں وچّ ہی میری کاہل غائب ہو گئی۔ حیران سی خاص دی جگہ بہت خاص ویکھ کے ۔ شیشے وچ جڑی وڈی ساری تصویر ۔ لمبا کالا کوٹ، ہتھ وچ ڈگری، تصنیف سربلند کھڑی سی۔ کی ویکھ رہے ہو پارس ؟ تیری تصویر پارس… میں پنج سال پہلاں پی.ایچ.ڈی. کر لئی۔ پھیر اﷲ دے فضل نال تہاڈے والے کالج وچ سلیکشن ہو گئی۔ پارس ! میں ہمیشہ اپنے آپ نوں گناہ گار محسوس کردی رہی۔ تہانوں سبھ کجھ دسنا چاہندی سی۔ پھیر وی تہاڈے نال کیتا وعدہ میں پورا کر دتا…۔  اوہ بول رہی سی تے میں حلقہ ہندا جا رہا سی ۔ دوش مکت ۔ اسنے میرا ہتھ پھڑھ لیا، چلو پارس میرے نال ۔ تسی بہت اہم چیز نوں نظر-انداج کر دتا۔ مینوں دھروہ کے گیٹ ولّ لجا رہی سی ۔ میرا دل پھیر زور دی دھڑکن لگّ پیا۔ پتہ نہیں مینوں گیٹ توں باہر دھکہ ماریگی ۔ اسنے گیٹ لائیٹ آن کر دتی ۔ ویکھو پارس ۔ … میرا پتہ وی بدل گیا ۔ گیٹ اتے جڑہے کالے پتھر ولّ اشارہ کیتا تے میرا ہتھ چھڈّ دتا۔ میریاں اکھاں پھیل گئیاں ۔ پتھر تے اکرے سنہری اکھر ۔ تصنیف کاٹیج ۔ میرا وجود کمب گیا۔ اکھاں وچ ہنجھو آ گئے۔ تسی ہی تاں کیہا سی پارس، اک جیون توں دوجے جیون وچ پرویش کرن لئی، اک جیون نوں مارنا پیندا ہے ۔ کہہ کے اوہ بھاوک ہو گئی ۔ میں اپنے ہتھاں ولّ ویکھیا ۔ کون کہندی۔ میری سرجنا مر گئی سی۔ اوہ تاں لگاتار جاری رہی ۔ ہن میں تعبیر نوں دسانگا سرجک دے ہتھ کدے قتل نہیں کر سکدے ۔ صرف سرجنا کردے نے ۔ میرا دھڑکدا دل اس دا دعویدار سی۔ میں اپنی لاثانی سرجنا نوں سر توں پیراں تائیں تکّ رہا سی ۔ اسدا پرسکون روشن چہرہ… لمی گردن، سدھی اسدے اپنے موڈھیاں تے ٹکی ہوئی۔ اج میریاں نظراں اسنوں دیہہ توں پار ویکھ رہیاں سن۔ اسدی روح دے دیدار کر رہیاں سن۔

 

                                            ਕਹਾਣੀ

ਦਾਮਨ-ਏ-ਕੋਹ

ਵਿਸ਼ਵਜੋਤੀ ਧੀਰ

ਤਾਬੀਰ ਬੈਡ ਤੇ ਲੇਟੀ ਹੋਈ ਇਕ ਟਕ ਛੱਤ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ । ਮੈਂ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬੈਠਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਬੜੀ ਵਾਰ ਤੱਕਿਆ। ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਫੁੰਮਣ ਜਿਹੀ ਕੋਮਲ…ਮੇਰੀ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਬੇਟੀ … ਇਨ੍ਹੀ ਚੁੱਪ । ਅਕਸਰ ਮਾਸੂਮ ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੇ ਪਸਰੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਮੈਨੂੰ 

ਬੇਨਾਮ ਜਿਹੀ ਬੇਚੈਨੀ ਦੇ ਜਾਂਦੀ। ਮੈਂ ਉੱਠ ਕੇ ਤਾਬੀਰ ਦੀ ਵੱਖੀ ਤੇ ਉਂਗਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਖਿੜਖਿੜਾ ਕੇ ਹੱਸ ਪਈ… ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੁੰਗਰੂ ਛਣਕ ਪਏ… ਮੇਰਾ ਅੰਤਰਮਨ ਸਜੀਵ ਹੋ ਉੱਠਿਆ ।

                                                                                        ਪਾਪਾ ! …. ਨਾ ਪਾਪਾ ….. ਪਲੀਜ਼ ।  ਤਾਬੂ ! ਕੀ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ ?

                                                                                       ਵੇਖੋ ਪਾਪਾ ! ਫੈਨ …ਕਿੰਨਾ ਫਾਸਟ … ਮੈਂ ਇਸਦੇ ਪਰ ਗਿਨਣ ਦੀ ਕੌਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਾਪਾ ਤੁਸੀਂ ਪਰ ਗਿਣ ਸਕਦੇ ਓ?

                                                                                        ਨਹੀਂ । ਤਾਬੂ, ਇਸਦੇ ਪਰ ਤਾਂ ਗੁਆਚ ਗਏ

                                                                                       ਇਕ ਮਿੰਟ ਠਹਿਰੋ !  ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਨੇ ਸਵਿੱਚ ਤੇ ਉਂਗਲ ਧਰ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਗਿਣ ਸਕਦੇ ਓ…ਪਾਪਾ ਤੇਜ਼ ਸਪੀਡ ਵਿਚ ਸੱਚੀ-ਮੁੱਚੀ ਗੁਆਚ ਗਏ ਸੀ ।

                                                                                       ਉਸਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੰਨੀ ਵੀ ਗੈਰ ਮਾਮੂਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਇਸ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ । ਮੈਂ ਵੀ ਤਾਂ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਘੁਮ ਰਿਹਾਂ, ਪਰ ਪਹੁੰਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਾ ਸਕਿਆ । ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਿਚ ਉਲਝਦਾ ਗਿਆ। ਕਦੇ ਵੀ ਗੁਜ਼ਰੇ ਹੋਏ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪਲਾਂ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ । ਓਹੀ ਪਲ…ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਸਜੀਵ ਹੋ ਉੱਠਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਕਦੇ ਇਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜਿਉਂਦਾ ਸੀ । ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਹੀ ਪੇਸ਼ਾ ਬਨਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗਾਂ ਤੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਨੋਟ ਹਾਵੀ ਸਨ। ਕੀ ਕਰਦਾ !… ਯਥਾਰਥ ਤੋਂ ਨਾ ਭੱਜ ਸਕਿਆ । ਆਖਿਰ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਹਾਰਨਾ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਵੀ ਭੇਡਚਾਲ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰੁਖ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਉੱਥੇ ਲੋਕ ਨਿਰ੍ਹੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਰਗੇ… ਸਿਰਫ਼ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਜਿਉਂਦੇ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਰਥ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਐਸ਼ੋ-ਆਰਾਮ ਦੀ ਹਰ ਸ਼ੈਅ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਫੇਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰਲਾ ਖ਼ਿਲਾਅ ਕਦੇ ਨਾ ਭਰ ਸਕਿਆ।

                                                                                       ਅੱਜ ਇੰਡੀਆ ਆਇਆਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਰਟ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ । ਜਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਕਦਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੀ ਕੈਨਵਸਾਂ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਚਿਹਰੇ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਣਗੇ…. ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਣਗੇ… ਬਹੁਤ ਚੀਕਣਗੇ… ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਾਂਗਾ । ਇਕ ਖਾਸ ਪੇਂਟਿੰਗ… ਜਿਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਡਰਦਾ ਸੀ । ਅੱਧਾ ਚਿਹਰਾ… ਅੱਧੀ ਅੱਖ ਤੇ ਬਾਕੀ ਕੈਨਵਸ ਉੱਤੇ ਡੁਲ੍ਹਿਆ ਕਾਲਾ ਰੰਗ । ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ । ਇਹ ਅਕਸਰ ਮੇਰੇ ਸੁyਫ਼ਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੇਰੇ ਤੇ ਹਾਵੀ ਰਹਿੰਦਾ । ਨਿਸ਼ਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਸੀ ਮੇਰੀ ਕਲਾ ਤੋਂ… ਮੇਰੇ ਰੰਗਾਂ ਤੋਂ । ਮੇਰੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਟਾਈਮ ਵੇਸਟ …ਮਨੀ ਵੇਸਟ ਕਹਿੰਦੀ ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਜਿਉਂਦਾ-ਮਰਦਾ ਸੀ…. ਹੱਸਦਾ-ਰੌਂਦਾ ਸੀ….ਮੇਰੇ ਕੈਨਵਸ ਮੇਰੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਹ ਭਰਦੇ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸਿਰਜਣਾਂ ਵੀ ਡਾਲਰਾਂ ਨੇ ਖੋਹ ਲਈ । ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਹੁਣ ਪੀਜ਼ਾ ਹੱਟ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ। ਸਿਰਫ਼ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਸਮਝਦੇ। ਦਿਲ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ। ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਧੜਕਦਾ ਹੈ । ਸਿਰਫ਼ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ । ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਭਟਕਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਕਰਾਂ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਮੈਂ ਤਾਬੀਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਰਟ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।                                                                              

                                                         ਪਾਪਾ, ਕਿੰਨਾ ਸਵੀਟ ਬਰਡ ।  ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਪੰਛੀ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਤਾਬੂ ਨਰਮ ਉੱਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਛੋਹ ਰਹੀ ਸੀ ।

                                                                                       ਤਾਬੂ, ਇਹ ਮੈਨਾ ਹੈ । ਪਾਪਾ ! ਇਹ ਸੱਚੀ-ਮੁੱਚੀ ਹੈਗੀ? ਹੈਗੀ ਸੀ, ਪਰ ਮਰ ਗਈ।

ਹਾਏ ਪਾਪਾ ! ਕਿਵੇਂ ਮਰ ਗਈ ? ਮੈਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ।  ਕਿਉਂ ਮਾਰਿਆ… ਇੰਨੀ ਪਿਆਰੀ ਮੈਨਾ ਨੂੰ ਤਾਬੂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੋਲੀ ।

                                                                                ਕੈਦ ਵਿਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਰਨ ਨਾਲੋਂ, ਕੈਦੀ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਮਰਿਆ ਚੰਗਾ । ਮੇਰਾ ਜਵਾਬ ਉਸਦੇ ਮੇਚ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕੀ ਕਰਦਾ ! ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਬੇਹੱਦ ਸੰੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਰੀ ਸੁਰਤੀ ਦਾਮਨੇ-ਕੋਹ ਵਿਚ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਈ।

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         ਨੌਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਫਾਈਨ-ਆਰਟ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰ ਕਾਲਜ ਜੁਆਇੰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਹ ਕੁਦਰਤ ਸੰਗ ਵਿਚਰਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਫੇਰ ਵੀ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ, ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਚੁੱਭਦਾ ਰਿਹਾ। ਨਿਸ਼ਾ ਵਾਪਿਸ ਚਲੀ ਗਈ। ਸਾਡੇ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਜਨਮ ਦੇਣ ਲਈ । ਉਸਦਾ ਜਾਣਾ ਮੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤੜਪਾ ਜਾਂਦਾ । ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਤੁਖ਼ਮ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਪਲ-ਪਲ ਉੱਸਰਦੇ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਲਾਲ ਕੂਲੀਆਂ ਬੰਦ ਮੁੱਠੀਆਂ.. ਨਾਜ਼ੁਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਚਮੜੀ ਵਿਚੋਂ ਝਾਕਦੀਆਂ ਲਾਲ ਨੀਲੀਆਂ ਸ਼ੀਰਾਵਾਂ । ਸੀਪ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਤਾਜ਼ੇ ਮੋਤੀ ਵਾਂਗ ਦਮਕਦੀ …ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਰਚਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚਿਤਵਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਨਿਸ਼ਾ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਵਜੂਦ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਖੋਹ ਕੇ ਲੈ ਗਈ । ਮੈਂ ਅਧੂਰਾ ਜਿਹਾ… ਕਿਸੇ ਤਲਾਸ਼ ਵਿਚ ਸੀ । ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਭਟਕਣਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁyੰਦਰਨਗਰ ਦੇ ਰਾਹ ਪਾ ਦਿੱਤਾ । ਓੱਥੇ ਹੀ ਤਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਮੈਨਾ । ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚੀਰਦੀ ਸੜਕ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਤਰਾਈ ਵੱਲ ਤੇ ਮੈਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ… ਪਹਾੜ ਉੱਪਰ ਵੀਹ-ਪੱਚੀ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਕੇ । ਮੈਂ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਢਲਦਿਆਂ ਵੇਖਦਾ । ਇਹ ਰੰਗ ਮੇਰੀ ਚੇਤਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੇ । ਮੇਰੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਰਵਾਨੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ।

                                                                                       ਪਹਾੜ ਦੀ ਤਰਾਈ ਵੱਲ ਸਫ਼ੇਦ ਕਾਟੇਜ ਮੈਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਖੂਬਸੂਰਤ ਲੱਗਦਾ । ਮੈਂ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਗੇਟ….ਵੱਡੇ ਸਾਰੇ ਦਲਾਨ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਕੰਡਿਆਲੀ ਤਾਰ, ਮਹਿਜ਼ ਚਾਰਦਿਵਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ । ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬੂਹੇ ਬਾਰੀਆਂ …ਸਦਾ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੇ। ਕਾਟੇਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਦਿਸਹੱਦੇ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਜੰਗਲ । ਮੈਨੂੰ ਆਇਆ ਕਾਫ਼ੀ ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ । ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਟੇਜ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਇਕ ਅਜੀਬ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਪਸਰੀ ਰਹਿੰਦੀ । ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਦਰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਹੀ ਲਿਆ, ਸਾਹਮਣੇ ਸਫੇਦ ਕਾਟੇਜ ਵਿਚ ਕੌਣ ਰਹਿੰਦੈਮੈਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ਓਹ ਹੱਸ ਪਈ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ….ਸਾਰੇ ਉਸਨੂੰ ਮੈਨਾ ਵਾਲੀ ਕੋਠੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ।

                                                                                       ਕੌਣ ਮੈਨਾ ? ਆਓ ਵਖਾਵਾਂ  ਦਰਸ਼ੀ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਈ । ਉਂੱਗਲ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਓਹ ਵੇਖੋ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਮੈਨਾ ।  ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਉਸਦੀ ਉਂੱਗਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਪਰ ਪਿੰਜਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਲਾਨ ਵਿਚ ਠਹਿਰ  ਗਈ । ਕੁਰਸੀ ਉੱਪਰ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਬੈਠੀ ਲੜਕੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਫੈਲੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਅਟਕ ਗਈ। ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਰਿਸ਼ਮਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਤਿਲਕ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਸੈਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਿਚ ਖਿਲ੍ਹਰ ਗਈਆਂ । ਮੇਰੇ ਅੰਦਰਲਾ ਕਲਾਕਾਰ ਹੁਸਨ ਦੇ ਰੰਗ ਤਲਾਸ਼ਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਦਰਸ਼ੀ ਅਗਾਂਹ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਆਇਆ ਸੀ….ਮੇਰਾ ਕੁਲੀਗ । ਹਸਮੁੱਖ ਤਬੀਅਤ ਦਾ ਇਨਸਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਮੇਰੀ ਫੈਮਿਲੀ ਬਾਹਰ ਗਈ ਹੈ।             

ਮੈਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਰਾਤ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਾਂਗਾ । ਇੰਦਰ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ । ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਾਟੇਜ ਦੇ ਬੂਹੇ ਤੇ ਦਸਤਕ ਦਿੰਦੀ, ਪਰ ਖਾਲੀ ਪਰਤ ਆਉਂਦੀ । ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਚੱਲ ਯਾਰ ਸਿਗਰੇਟ ਲੈ ਆਈਏ।  ਨਹੀਂ ਯਾਰ ! ਮੇਰੀ ਗੁਲਬਾਨੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ । ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਨੇ ਟੀ.ਵੀ.ਆਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਓਹ ਗੁਲਬਾਨੋ ਸੀਰੀਅਲ ਕਦੀ ਮਿਸ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਓਹ ਇਸ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਦਾ ਦੀਵਾਨਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਵੇਖਦਾ ਤਾਂ ਗੁਲਬਾਨੋ ਨਾਲ

ਮੇਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ । ਮੇਰੇ ਕਦਮ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਸਫ਼ੇਦ ਕਾਟੇਜ ਵੱਲ ਵੱਧ ਗਏ। ਗੇਟ ਲਾਈਟ ਦੀ ਨਿੰਮੀ ਜਿਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ। ਮੈਂ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਗੇਟ ਉਤੇ ਟੰਗੇ ਬੋਰਡ ਉਪਰ ਧੁੰਦਲੇ ਜਿਹੇ ਅੱਖਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਿਜ਼ਵੀ ਕਾਟੇਜ । ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਕਾਰ ਗੇਟ ਮੂਹਰੇ ਰੁਕੀ । ਡਰਾਈਵਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਕੇ ਪਿਛਲੀ ਬਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹੀ । ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇਕ ਬੁਢ੍ਹੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਉਤਾਰਿਆ। ਕਾਰ ਦੇ ਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਨਿਮ੍ਹੇ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਇਕ ਰੋਸ਼ਨ ਚਿਹਰਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ । ਮੈਨਾ

ਮੇਰੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਫਰਕੇ । ਅਚਾਨਕ ਉਹ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿਚ ਗੁਆਚ ਗਈ। ਡਰਾਈਵਰ ਸਾਡੇ ਦਰਮਿਆਨ ਖੜ੍ਹੀ ਕਾਰ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਵਧਾਇਆ । ਸੱਟ ਤੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ ? ਨਹੀਂ…ਸ਼ੁਕਰੀਆ । ਉਸਨੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਪਕੜਿਆ। ਪੱਥਰ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉੱਠ ਖਲੋਤੀ। ਮੇਰੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ… ਵੇਖੋ ਕੋਈ…. ਹਾਏ ਅੱਲਾ …ਰਹਿਮ ਕਰ ।  ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਘਬਰਾ ਗਈ । ਅੰਮਾਂ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ… ਮੈਂ ਠੀਕ ਹਾਂ ….ਏਧਰ ਹਨ੍ਹੇਰਾ ਸੀ….ਮੇਰਾ ਪੈਰ ਪੱਥਰ ਤੇ ਆ ਗਿਆ ।  ਬੱਚੇ ! ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਤੋਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਕਮ-ਜ-ਕਮ ਤੂੰ ਤਾਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵੱਲ ਕਦਮ ਰੱਖਣਾ ਸੀ ।  ਤੁਸੀ ਅੰਮਾ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਛੱਡ ਆਓਗੇ? ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਨੇ ਚਾਬੀ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਫੜਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਪ ਖਿਲ੍ਹਰਿਆ ਸਮਾਨ ਸਮੇਟਨ ਲੱਗ ਪਈ।

                                                                                       ਅੱਲਾ ਉਮਰ ਦਰਾਜ਼ ਕਰੇ ਕਹਿ ਕੇ ਅੰਮਾਂ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤੁਰ ਪਈ। ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੀ ਰਹੀ। ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਉਹ ਰਸਮੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੇ ਸਾਰੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸਫ਼ੇਦ ਪਰਦੇ… ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਕੱਜੇ ਸੋਫੇ… ਦੀਵਾਨ ਉਤੇ ਕਰੀਮ ਚਾਦਰ ….ਮੇਜ ਉਤੇ ਪਏ ਗੁਲਦਾਨ ਵਿਚ ਵਿੰਗੀਆਂ-ਟੇਢੀਆਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ। ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਦੀਵਾਰ ਵੱਲ ਸਿਰ ਘੁੰਮਾਇਆ । ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜੜੀ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਤਸਵੀਰ। ਫੌਜੀ ਵਰਦੀ ਪਹਿਨੀ ਇਕ ਰੋਹਬਦਾਰ ਚਿਹਰਾ …ਮਰਦਾਨਗੀ ਭਰਪੂਰ ਚੌੜੇ ਮੋਢੇ। ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਮੈਨਾ ਦਾ ਸਿਰ। ਲਾਲ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਜੜ੍ਹੀ ਚੁੰਨੀ ਨਾਲ ਕੱਜਿਆ ਹੋਇਅ। ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਜਿਲ੍ਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਮੈਂ ਜਾਣ ਲਈ ਉੱਠ ਖਲੋਤਾ ।

                                                                                       ਤੁਸੀਂ ਤਸ਼ਰੀਫ ਰੱਖੋ… ਮੈਂ ਅੰਮਾਂ ਨੂੰ ਬਿਸਤਰ ਤੱਕ ਛੱਡ ਆਵਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਕਮਰੇ ਅੰਦਰਲਾ ਖ਼ਲਾਅ

ਬੈਚੇਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਾੱਫੀ ਲੈੈ ਆਈ। ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖਾਮੋਸ਼ ਬੈਠੀ ਕਾੱਫ਼ੀ ਦੇ ਘੁੱਟ ਭਰਦੀ ਰਹੀ। ਨਜ਼ਰਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਤੱਕਿਆ। ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਅਸੀਮ ਕੋਮਲਤਾ …ਇਬਾਦਤਗਾਹਾਂ  ਵਰਗੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ । ਸੰਧੂਰੀ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪੈਂਦੇ ਟੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾਂ ਤੇ ਮੋਹਰ ਜੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ। ਅਜਿਹੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਕਦੇ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ । ਮੈਂ ਸੋਫੇy ਦੇ ਨਾਲ ਪਈ ਸਿਤਾਰ ਦੇ ਤਾਰ ਨੂੰ ਛੋਹ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਨਜ਼ਰ ਉਤਾਂਹ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ । ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਹੀ ਲਿਆ।

                                                                                       ਇਹ ਕੌਣ ਵਜਾਊਂਦੈ ਜੀ ਮੈਂ ਵਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ । ਮੈਂ ਸੰਗੀਤਸਾਜ਼ ਦੀ ਐਮ.ਫ਼ਿਲ ਹਾਂ।

                                                                                       ਮੈਂ ਵੀ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਾਂ। ਕੈਨਵਸ ਉੱਤੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਮੇਰਾ ਸ਼ੌਂਕ ਹੈ।

                                                                                       ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਂਕ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਰੱਖਣਾ…ਕਲਾ ਬਿਨਾਂ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੀ ਦੁਨੀਆ ਫ਼ਨਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

                                                                                        ਤੁਹਾਡੀ ਕਲਾ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀ?

ਨਹੀਂ ।….ਓਹ  ਵੇਖੋ ! ਮੇਰੀ ਕਲਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ ਦੀ ਜ਼ੀਨਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ  ਸਿਤਾਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ।

ਫੇਰ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂਮੇਰਾ ਸਵਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉਪਰ ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉਭਰ ਆਏ।

                                                                                       ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ … ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਸੁਰੀ ! ਸਾਜ਼ ਹੈ …ਅਵਾਜ਼ ਹੈ …ਪਰ ਤਾਲ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ  ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਵਿਅੰਗਮਈ ਮੁਸ਼ਕਰਾਹਟ ਫੈਲ ਗਈ ।

                                                                                        ਤਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੈ…. ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਿਚ ….ਕਿਧਰੇ ਗੁੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈ… ਜ਼ਰਾ ਗਹਿਰੇ ਉੱਤਰ ਕੇ ਸੁਣੋ, ਜਰੂਰ ਸੁਣਾਈ ਦੇਵੇਗੀ । ਮੈਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉੱਠ ਖਲੋਤਾ। ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਹਰ ਆ ਗਈ ਤੇ ਪਿੰਜਰਾ ਉਤਾਰਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਇੰਨੇ ਪਿਆਰੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕੈਦ ਕਿਉਂ ਕਰਿਆ ਹੋਇਐ ?

                                                                                       ਇਹ ਮੇਰੀ ਮੈਨਾ ਹੈ।  ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਨੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚੋਂ ਮੈਨਾ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਹੱਥ ਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਪਲੋਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਰਗੀ ਮਾਸੁੂਮਿਅਤ ਸੀ।

                                                                                       ਮੇਜਰ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਏ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲਿਆਏ । ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਹੈ।  ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਨੇ ਮੈਨਾ ਨੂੰ ਫੇਰ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਤਾੜ ਦਿੱਤਾ।

                                                                                       ਮੈਂ ਮੈਨਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਤੋਤੇ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ

                                                                                       ਨਹੀਂ… । ਮੈਨਾ ਤੇ ਤੋਤੇ ਦੀ ਜ਼ਾਤ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਹਿ ਕੇ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਗਈ।

                                                                                       ਉਸ  ਔਰਤ ਦੇ ਨਕਸ਼ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਤਾਈਂ  ਲਹਿ ਗਏ। ਮੈਨੂੰ ਬੇਚੈਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਆਪਣੀ ਬੇਚੈਨੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰੰਗਾਂ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਗਹਿਰੀਆਂ ਭੂਰੀਆਂ ਖਾਈਆਂ…. ਸਿਆਹ ਚਟਾਨਾਂ ….ਬੇਰਹਿਮ ਦਿਓਆਂ ਜਿਹੇ ਕਾਲੇ ਪਹਾੜ, ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਉਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ।  ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਰੰਗ ਛੋਹ ਲਏ ਸੀ ਮੈਂ । ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ੋਖ ਰੰਗ

ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।

                                                                                       ਇੰਦਰ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਜਾਗ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਹਲੂਣ ਰਿਹਾ ਸੀ।  ਮੈਂ ਚੱਲਿਆਂ ਯਾਰ…. ਆਹ ਚਾਬੀ ਫੜ੍ਹ । ਗੁਲਬਾਨੋ ਦੇ ਕੇ ਗਈ ਹੈ। ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਦਰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਫੜਾ ਦੇਣਾ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਦੱਮ ਉੱੱਠਿਆ। ਚਾਬੀ

ਵੇਖੀ, ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਸੀ । ਅੰਦਰ ਤਾਈਂ ਤੜਪ ਗਿਆ। ਮੁਬਾਰਕ ਕਦਮ ਮੇਰੀ ਦੇਹਲੀ ਤੱਕ ਆ ਕੇ ਪਰਤ ਗਏ। ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਗੁਲਬਾਨੋ ਕਿਧਰੋਂ ਆ ਗਈ ਅਕਾਸ਼ੋ ਉੱਤਰੀ ਸੀ। ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਫਟਾਫਟ ਪੌੜੀਆਂ ਉੱਤਰ ਗਿਆ। ਮੈਨਾ ਦੀ ਸਾਦਗੀ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਮੈਂ ਵੇਖੀ ਸੀ। ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਨਾਲ ਸੁੰਗੜ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਰ ਗੁੁਲਬਾਨੋ, …ਮਦਮਸਤ, ਸ਼ਰਾਰਤੀ …ਆਪਣੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੇਕਰਾਰ ਕਰ ਦੇਵੇ । ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਦਵੰਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਔਰਤ ਵੀ ਹੈ, ਸ ਕਾਟੇਜ ਵਿਚ ???

      

                                                                                       ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਸੀ। ਕੋਸੀ-ਕੋਸੀ ਧੁੱਪ ਸੇਕਦੀ ਵਾਦੀ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਅਜ਼ੀਬ ਖਲਲ ਸੀ । ਕਾਟੇਜ ਮੂਹਰੋ ਲੰੰਘਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਹਨ੍ਹੇਰ ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਤੇ ਸਿੱਲ੍ਹੀ ਮਹਿਕ …ਠੰਡੀ ਸੀਤ ਲਹਿਰ …ਬਿਰਛਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਖਰਾਂ ਤਾਈਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੰਨਾਟਾ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਿਰਮਚੀ ਪੱਤੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਆ ਕੇ ਤਿੜਕਦੇ ਤਾਂ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ। ਮੈਂ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਕੁਦਰਤ ਸੰਗ ਇਕਸੁਰ  ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਮੌਸਮ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਧੂੰਏਂ ਜਿਹੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਿਖਰਾਂ ਨੂੰ ਵਲ ਲਿਆ। ਕਿਣਮਿਣ ਸ਼yੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਤੇਜ਼ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਰਿਜ਼ਵੀ ਕਾਟੇਜ ਮੂਹਰੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਦਿਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕਿਆ। ਵਰਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬੈੱਲ ਵਜਾ ਦਿੱਤੀ।

                                                                                       ਅਸਲਾਮਾ-ਲੇਕਮ…ਅੰਦਰ ਤਸ਼ਰੀਫ਼ ਲੈ ਆਓ ।  ਬੇਵਜਾ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਛਿੱਥਾ ਜਿਹਾ ਪੈ ਗਿਆ।

                                                                                       ਬਾਰਿਸ਼ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ ਹੋ ਗਈ…ਛਤਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ…ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ

                                                                                       ਬਿਨਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦੈ।  ਉਸਨੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਕੱਟ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ ਹਲਕੀ ਫੁਲਕੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ।    

                                                                                        ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ?

                                                                                       ਹਾਂ ….ਜੇ ਮਨ ਦਾ ਮੌਸਮ ਖੁਸ਼ਨੁਮਾ ਹੋਵੇ । ਉਸ ਨੇ ਪਰਦੇ ਪਾਸੇ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ । ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ ਬਰਸਾਤ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ । ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਘੁੰਮਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਦੀ ਤਾਲ ਬੇਹੱਦ ਪਸੰਦ ਹੈ…ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਘੰਟਿਆ ਬੱਧੀ ਬੈਠੀ–ਬੈਠੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਰਾਗ ਸੁਣਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ…।  ਉਸਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਵੈਰਾਗ ਸੀ। ਇੰਜ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਾ ਹਾਂ।  ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸੱਤੇ ਰੰਗ

ਵੇਖ ਸਕਦਾਂ… ਆਪਸ ਵਿਚ ਘੁਲਦੇ -ਮਿਲਦੇ …ਫੈਲਦੇ-ਸੁੰਗੜਦੇ । ਕਹਿ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਤੱਕਿਆ । ਅੱਖਾਂ ਸੁਰਖ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਰੋਈਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ । ਮੈਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅੱਜ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸੂਖ਼ਮ ਰਗ ਕਿਉਂ ਸਹਿਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਹਿਜ ਹੋ ਗਈ। ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕਰ ਲਈਆਂ ।

                                                                                       ਅੰਮਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜੀ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ।

                                                                                       ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ੌਹਰ …?? ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਗਈ। ਉੱਠ ਖਲੋਤੀ ।ਕਮਰੇ ਦੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਸਮੇਟਣ ਲੱਗ ਪਈ ।  ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਬੀਵੀ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਕਹਿ ਕੇਕੇ ਉਸਨੇ ਆਤਿਸ਼ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਅੱਗ ਮਚਾਅ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਰਖ਼ ਅੱਗ ਉਪਰ ਹੱਥ ਸੇਕਦੀ ਹੋਈ ਮੋਮ ਦੇ ਬੁੱਤ ਜਿਹੀ ਜਾਪੀ । ਆਦ-ਜੁਗਾਦ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ।

                                                                                       ਅੱਜ ਇਨ੍ਹੇ ਉਦਾਸ ਕਿਓਂ ?… ਮੇਰੇ ਕਹਿਣ ਦੀ ਦੇਰ ਸੀ । ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਾਤ ਮੇਰੀ ਅੰਮੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

                                                                                       ਬਹੁਤ ਅਫਸੋਸ ਹੋਇਆ…ਕੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ?

                                                                                       ਬੜੀ ਕਮਨਸੀਬ ਔਰਤ ਸੀ ਮੇਰੀ ਅੰਮੀ । ਦੋਜ਼ਖ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋ ਗਈ । ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਨੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝ ਲਏ।

                                                                                       ਤੁਸੀ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਅੰਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਹੀਂ ਜਾਓਗੇ ?

                                                                                       ਅੰਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਅਰਸਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਖੁਦ ਹੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਵਹਿਮ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ। ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਤੇ ਉਸਦੀ ਨਾਮੁਰਾਦ ਬੀਮਾਰੀ ਮੈਨੁੰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਕੁੰਡੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਅੰਦਰ ਤੜੀ ਰਹਿੰਦੀ …. ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਵਾਹ ਮਲ-ਮਲ ਕੇ ਨਹਾਉਂਦੀ। ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅੰਮੀ ।

                                                                                       ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਬਾ ? ਮੇਰੇ ਅੱਬਾ ਤਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰੀ ਅੰਮੀ ਬੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ । ਅੰਮੀ ਨੇ ਰਫ਼ੀਕ ਮੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੂਸਰਾ ਸ਼ੌਹਰ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਰਫ਼ੀਕ ਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਚੰਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀਆਂ । ਮੈਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਅੰਮੀ ਨਾਲ ਨਰਾਜ਼ ਰਹਿੰਦੀ । ਜਦੋਂ ਰਫ਼ੀਕ ਮੀਆਂ ਦਾ ਪਾਜ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਉਦੋਂ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅੰਮੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੂਰ ਹੋਸਟਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਘਰ ਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਹਿਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ। ਅੰਮੀ ਰਫ਼ੀਕ ਮੀਆਂ ਦੇ ਜਿਸਮਫਰੋਸ਼ੀ ਦੇ ਧੰਦੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ।

                                                                                       ਉਸਨੇ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਸਭ ਮੰਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਵਾਹਿਦ ਔਲਾਦ ਲਈ ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਕੁਰਬਾਨ । ਇਹੀ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਅੰਮੀ ਨੂੰ ਨਾਮੁਰਾਦ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਕੇ ਰਫ਼ੀਕ ਮੀਆਂ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੋਸਟਲ ਮਿਲਣ ਆਈ ਸੀ ਤੇ ਮੁੜ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ ਕਹਿ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਹੁਣ ਉਹ ਮੈਂਟਲ ਹਾਸਪਿੱਟਲ ਦਾਖਿਲ ਸੀ। ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਬੇਖ਼ਬਰ …ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ । ਕਹਿੰਦੀ-ਕਹਿੰਦੀ ਉਹ ਹਟਕੋਰੇ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਬਾਹਰ ਤੇਜ਼ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਅੰਦਰ ਮੈਨਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤ੍ਰਿਪ-ਤ੍ਰਿਪ ਕਰਦੇ ਹੰਝੂ। ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੱਚਦੀ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪੁਰਸਿਲਾਤ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਰਹੀ । ਬਾਰਿਸ਼ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ । ਮੈਂ ਇਜ਼ਾਜਤ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਗੇਟ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ । ਉਹ ਖਾਮੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਦਮ ਪੁੱਟ ਰਹੀ ਸੀ।

ਤੇਜ਼ ਬਿਜਲੀ ਲਿਸ਼ਕੀ ਤੇ ਸਾਡੇ ਸਿਰਾਂ ਉੱਤੋਂ ਚਾਨਣ ਦੀ ਲਕੀਰ ਗੁਜ਼ਰ ਗਈ। ਮੈਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਤੱਕਿਆ । ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਂਤ ਸੀ। ਮੈਂ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਪਿੱਛੋਂ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ, ਪਲੀਜ਼ ! ਜ਼ਰਾ ਰੁਕੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਂਅ ਪੁੱਛਣਾ ਭੁੱਲ ਗਈ।

                                                                                       ਪਾਰਸ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਨਾਂਅ ਪੁੱਛਦਾ ਉਸਨੇ ਸ਼ੱਬਾ ਖੈਰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਪਿੱਠ ਭੁਆ ਲਈ । ਮੈਨਾ ਨਾਲ ਹੋਏ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ਲਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਮੇਰੇ ਦੁਆਲੇ ਸਿਸਕੀਆਂ ਭਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਇਸ ਔਰਤ ਨਾਲ ਗਹਿਰੀ ਹਮਦਰਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਕਿਉਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਹਾਣ ਦੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਮੈਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ਿਕਸਤਾ ਹੋ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਸੁੰਦਰਨਗਰ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ ਬਤੌਰ ਵਾਰਡਨ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਜਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਸੁਰਾਂ  ਦੀ ਮਲਿਕਾ …ਸ਼ਮਾਂ ਜਮਾਲ… ਨਿਹਾਅਤ ਖੂਬਸੂਰਤ …ਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਤਾਰੀਫ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਤਲਾਕਸ਼yੁਦਾ ਮੇਜਰ ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਨਿਕਾਹ ਲਈ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖੀ। ਆਖਿਰੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਅੰਮੀ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਅੰਮੀ ਕਹਿੰਦੀ, ਕਬੂਲ ਕਰ ਲੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਨਾ ਦੱਸੀਂ ਕਿ ਤੇਰਾ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਝੂਠ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਉਸਾਰਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਮੈਂ ਅੰਮੀ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।  ਔਰਤ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹੇ ਸਮਝੋਤੇ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਨੇ…ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਸਰੇ ਬਜ਼ਾਰ ਨਿਲਾਮ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਕਹਿ ਕੇ ਅੰਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਸਮ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਮੇਜਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਈ। ਸਦਾ ਲਈ ਮਹਿਫੂਜ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਸ਼ੇਮਣ ਬਦਲੇ ਕੈਦ ਮਿਲੀ । ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦਿਲਜੋਈ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਫੇਰ ਪਹਿਲੀ ਬੀਵੀ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਮੈਨੂੰ ਰਿਜ਼ਵੀ

ਕਾਟੇਜ ਤੇ ਅੰਮਾਂ ਦੇ ਗਿਆ।  ਉਹ ਸਿਸਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਤੁਸੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਓ… ਮੇਜਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਦਫ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ… ਇਸ ਰਿਜ਼yਵੀ ਕਾੱਟੇਜ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਤੜਪਦੇ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਸੁਰ-ਤਾਲ ਸਭ ਫ਼ਨਾਹ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਚੀਖ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿਸੇ ਕਥਾ ਦੀ ਪਰੀ ਵਾਂਗ ਜਾਪਦੀ ਸੀ। ਜਿਸਦੀ ਕਲਾ ਤੇ ਹੁਸਨ ਤੇ ਇਕ ਦਿਓ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਓਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੂਹਰੇ ਆ ਗਿਆ। ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਸਿੰਮ ਆਏ। ਮੈਨਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਿੰੰਡਣ ਲੱਗ ਪਏ।

                                                                                       ਪਾਪਾ ਇਹ ਲਾਲ ਪਰੀ ਐ? ਤਾਬੀਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ । ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਜ਼ਰੇ ਕੱਲ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।

                                                                                       ਹਾਂ, ਗੁਲਬਾਨੋ ਪਰੀ। ਪਾਪਾ ਇਹ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਰ ਗਈ? ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਸੀ । ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਾਂ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਹਿਕਦੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਆਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਸ਼ਾਇਦ ਮਰ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ।

                                                                                       ਪਾਪਾ ਦੱਸੋ ਨਾ ! ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ।  ਮੈਂ ਬੁੜਬੁੜਾਇਆ।

                                                                                       ਨਿਸ਼ਾ ਆ ਗਈ। ਤਾਬੀਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਫੇਰ ਇਕੱਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਸਾਹਵੇ ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਮਸਤ, ਸੋyਖ ਸੂਰਤ ਦੀ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ, ਗੁਲਬਾਨੋ ਮੁਸਕਰਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਦਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਜਲੌਅ। ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਖੁਮਾਰੀ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਮੁਸਕਾਨ । ਮੈਨੂੰ ਕੂਲੀ ਤੇ ਨਰਮ ਸ਼ਾਮ ਯਾਦ ਆ ਗਈ। ਪਿਘਲਦੀਆਂ ਬਰਫ਼ਾਂ ਤੇ ਚਟਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਲਾਸ਼ਦੇ ਝਰਨਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਰ । ਮੈਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਓਸ ਸ਼ਾਮ ਗੁਲਬਾਹਨੋ ਵੀ ਮੈਨਾ ਦੇ ਸੰਗ ਸੀ। ਗੁਲਬਾਨੋ ਹੱਵਾ ਦੀ ਧੀ । ਸੋyਖ ਰੰਗ ਦਾ ਲਿਬਾਸ । ਸੁਰਮੇ ਵਾਲੀਆਂ ਬਦਾਮੀ ਅੱਖਾਂ । ਮੈਨੁੰ ਭੇਦਭਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ। ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਛੋਂਹਦੀ । ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤਰਕਪੂਰਨ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਅਜੀਬ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਤੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਅੰਦਰ ਤੰਤਵੀ ਗੜਬੜ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਦਿਮਾਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

 ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਨਾ ਦੇ ਅੱਧ-ਮੁੰਦੇ ਨੈਣ। ਮੇਰੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖੀ ਓਹ ਆਹਾਂ ਭਰਦੀ ਰਹੀ। ਫੇਰ ਨਿੱਕੇ ਬਾਲ ਵਾਂਗ ਡਡਿਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਗਲ ਲੱਗ ਗਈ। ਜਰ੍ਹਾ-ਜਰ੍ਹਾ ਖਿੰਡਦੀ ਗਈ। ਪਲ-ਪਲ ਮਰਦੀ ਗਈ। ਮੈਂ ਮੈਨਾ ਦਾ ਕਾਤਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਲਬਾਨੋ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਸ਼ੋਖ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਉਤਾਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਸੁਲਗਦੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਖਿਜ਼ਾ ਦੇ ਠਹਿਰਣ ਦਾ ਮੌਸਮ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਕਲਾ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਲਬਾਨੋ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਸੀ ਤੇ ਗੁਲਬਾਨੋ ਦੀ ਬੇਸੁਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਸੁਰ ਜਿਉਂਦੇ ਹੋ ਉਠੇ ।ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਰੇਸ਼ਟ ਮਾਨਸਿਕ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ । ਪਵਿੱਤਰ ਵਫ਼ਾ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਦਾ ਤਰਲਾ ਪਾਉਂਦੇ-ਪਾਉਂਦੇ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਤਾਈਂ ਫੈਲ ਗਏ। ਅਸੀਂ ਭੁੱਲ ਗਏ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤਣਾ ਸੀ।

                                                                                       ਮੇਰਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਨਿਸ਼ਾ ਨੇ ਟਿਕਟ ਵੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ। ਬੇਪੱਤੇ ਕਾਲੇ ਬਿਰਛ …ਤੁਰਸ਼ ਹਵਾ… ਸਭ ਪੱਤਝੜ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਰੰਗ ਫਿੱਕੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਸੁਰ ਵੈਰਾਗੀ । ਵਿਛੜਣ ਲੱਗਿਆ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਘੁੱਟ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਇਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ…ਤੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕਰ… ਆਪਣਾ ਸੰਗੀਤ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖੇਂਗੀ।

                                                                                       ਵਾਅਦਾ। ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਨੇ ਪਿੱਠ ਭੁਆ ਲਈ। ਅਲਵਿਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।

                                                                                       ਨੌਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਤਨ-ਮਨ ਉਸਦੇ ਦੀਦਾਰ ਲਈ ਤੜਪ ਰਿਹੈ।

                                                                                       ਪਾਪਾ ਜਲਦੀ ਆਓ! ਮੰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਪਿੰਗ ਵੇਖੋ।, ਤਾਬੀਰ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖ੍ਹਾਬਾਂ ਦੀ ਰਹਗੁਜ਼ਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਪਿਸ ਮੋੜ ਲਿਆ । ਨਿਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਸਮਾਨ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖਿਲਾਰ ਕੇ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿਖਾਉਂਦੀ । ਫ਼ੇਰ ਕੀਮਤ ਦੱਸਦੀ। ਇੰਡੀਆ ਆ ਕੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਬਜ਼ਾਰ ਦਾ ਭੂਤ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਡਾਲਰਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ ਆਈ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਜਿਵੇਂ ਜਾਦੁ ਦੀ ਛੜੀ ਹੋਵੇ । ਹਰ ਮਹਿੰਗੀ ਸ਼ੈਅ ਉੱਤੋਂ ਦੀ ਛੜੀ ਘੁੰਮਾਉਂਦੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਂਦੀ । ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਮੂਡ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ – ਨਿਸ਼ਾ ! ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਸੁੰਦਰਨਗਰ ਜਾਂ ਰਿਹਾਂ । ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਫੋਨ ਆ ਗਏ।

                                                                                       ਕੀ ਗੱਲ! ਸੁੰਦਰਨਗਰ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਭੁੱਲੇ ਨਹੀਂ।

                                                                                       ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾ ਚਿੜ ਗਈ।

                                                                                       ਉਥੇ ਹੀ ਜਾ ਰਹੋ ਫੇਰ।

                                                                                       ਮੇਰਾ ਵੱਸ ਚੱਲੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਫੇਰ ਓਸੇ ਕਾਲਜ ਚ ਜੁਆਇੰਨ ਕਰ ਲਵਾਂ।

                                                                                       ਕੋਈ ਮੂਰਖ਼ ਹੀ ਇੰਜ ਕਰੇਗਾ।

                                                                                       ਕਿਉਂ ?

                                                                                       ਕਨੇਡਾ ਵਿਚ ਇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਕਮਾਈ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਨਖਾਹ … ਕੀ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ?

                                                                                       ਬੱਸ !… ਇਹੀ ਫ਼ਰਕ ਸੀ?… ਜਿਹਦੇ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਸਿਆਣਾ ਜਾਂ ਮੂਰਖ ਬਣ ਜਾਂਦੈ ? ਮੈ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ।

                                                                                       ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਪਰੋਸਿਆ ਥਾਲ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁੱਕੀ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪੈਂਦੇ ਨੇ ?ਨਿਸ਼ਾ ਨਫਰਤ ਭਰੇ ਲਹਿਜੇ ਨਾਲ ਬੋਲੀ। ਬੁੜ-ਬੜ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸੁੰਦਰਨਗਰ ਜਾਣ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣਾ ਬੈਗ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬਾਅਦ ਫੇਰ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਦੇ ਤੜਪਨਾ ਹਾਵੀ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਕਦੇ ਅਪਰਾਧ ਬੋਧ ਅੰਦਰ ਤਾਂਈ ਪਸਰ ਜਾਂਦਾ ।                                        

                                                                                        ਅਨੇਕਾਂ ਖਿਆਲਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਓਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਜ਼ਵੀ ਕਾਟੇਜ ਮੂਹਰੇ ਖੜ੍ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਦੇ ਉਹ ਬਿਸਤਰ ਉਤੇ ਬੇਸੁਰਤ ਪਈ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ। ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ ਛਂੋਹਦਾ ਤਾਂ ਤਾਂ ਲਟ-ਲਟ ਮੱਚ ਉੱਠਦੀ । ਉਸਦੀ ਦੇਹ ਤੜਪ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਚੀਸ ਉੱਠੀ । ਮੈਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ। ਰਿਜ਼ਵੀ ਕਾਟੇਜ ਦਾ ਕਮਰਾ ਅੱਖਾਂ ਮੂਹਰੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਦੀਵਾਰ ਤੇ ਲੱਗੀ ਤਸਵੀਰ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿਚ ਉਭਰ ਆਈ। ਮੇਜਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੋਢਾ ਖਿੱਚ ਲਿਆ। ਮੈਨਾ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਰੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮੋਢਾ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਟਿਕਾ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ। ਫੇਰ ਮੇਰਾ ਮੋਢਾ ਵੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਓਹ ਜੋਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਉਸਦੀ ਦੇਹ ਦੇ ਕਈ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਗਏ । ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਖਿਲ੍ਹਰੇ ਪਏ। ਤੜਪਦੇ ਹੋਏ। ਮੈਨੂੰ ਠੰਡੀ ਤਰੇਲੀ ਆ ਗਈ। ਸੁੰਦਰਨਗਰ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਮੇਰਾ ਹੌਂਸਲਾ ਪਸਤ ਹੋ ਰਿਹੈ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕਮਤਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਜਾਗ ਪਿਆ।

                                                                                       ਮੈਂ ਕਾਲਜ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਬੜੀ ਗਰਮਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਕੈਂਟੀਨ ਵਿਚ ਬੈਠਿਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਰਿਜ਼ਵੀ ਕਾਟੇਜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਾਰਸ । ਤੈਨੂੰ ਗੁਲਬਾਨੋ ਯਾਦ ਹੈ? ਮੈਂ ਤ੍ਰਬਕ  ਗਿਆ। ਕਿਹੜੀ ਗੁਲਬਾਨੋ ਚੱਲ ਆ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਹਿ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ। ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਕਦਮ ਪੁੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ । ਸਾਬਤ-ਸਬੂਤ ਕਦਮ ਰੱਖਦੀ ਹੋਈ। ਮੈਂ ਥਾਂਈਂ ਜੰਮ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖਲੋਤੀ। ਹੁਣ ਚੀਕੇਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਕਾਲਰ ਤੋਂ ਫੜ੍ਹ ਲਏਗੀ। ਦਗਾਬਾਜ਼ ਪਾਰਸ ! ਕਿੳਂ ਛੱਡ ਗਿਆ ਸੀ? ਗੁਲਬਾਨੋ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀ ਮਾਰ ਗਿਆ। ਤੈਨੂੰ ਖ਼ੁਦਾ ਵੀ ਮੁਆਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।  ਓਏ ਪਾਰਸ, ਕਿੱਥੇ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਯਾਰ ? ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਲੂਣਿਆਂ । ਮੈਡਮ ਨੂੰ ਮਿਲੋ…ਇਹ ਸਾਡੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਦੇ ਹੈਡ ਆਫ਼ ਦੀ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਨੇ … ਡਾ. ਤਸਨੀਫ਼।  ਤੁਆਰਫ਼ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ । ਅਸੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਚਲੋ ਪਾਰਸ । ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਘਰ ਚਲੋ।  ਉਸਨੇ ਬੜੇ ਅਦਬ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।

                                                                                       ਅਸੀਂ ਦੋਹੇਂ ਉੱਚੇ ਨੀਵੇਂ ਪਥਰੀਲੇ ਰਸਤੇ ਉੱਪਰ ਤੁਰਦੇ ਗਏ । ਮੈਂ ਚੋਰ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਤੱਕਿਆ । ਸੁਨਿਹਰੀ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਿਚ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਿਉਣ ਦੀ ਤਮੰਨਾ ਸੀ। ਚਿਹਰਾ ਏਨਾ ਸ਼ਾਂਤ ਜਿਵੇਂ ਸਭੇ ਪੀਰ ਠੰਡੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ । ਕਿੰਨੀ ਸਹਿਜ ! ਮੈਨੂੰ ਉਸਦੀ ਇਹ ਅਦਾ ਡਰਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਮੂਹੋਂ ਕੁਝ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਹੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ।  ਅੰਮਾ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ ਅੰਮਾਂ ਖੁyਦਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ । ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ  ਫੇਰ ਇਕ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਪਸਰ ਗਈ ।  ਪਾਰਸ ! ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਕ ਅਮਾਨਤ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ । ਮੇਰੇ ਅੰਤਰਮਨ ਅੰਦਰ ਪਏ ਸਾਰੇ ਸੁਰ-ਚਿਤਰ ਸੁਲਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਮੇਰਾ ਦਿਮਾਗ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।

                                                                                        ਪਾਰਸ ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਉਸਨੇ ਫੇਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੋਹਰਾਇਆ।

                                                                                        ਕੀ

                                                                                       ਤੁਸੀ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ  ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨਾਬੀ ਸਵੈਟਰ ਬੁਣ ਕੇ ਦੇਵੀਂ

                                                                                        ਹਾਂ ! ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਮੈਨੂੰ ਬੁਣਨਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ । ਬੋਰ ਕੰਮ ਹੈ।

                                                                                       ਪਰ ਤੁਸੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਸਿਖੇਂਗੀ ਤਾਂ ਬੁਣ ਲਏਂਗੀ। ਇਹ ਵੀ ਇਕ ਆਰਟ ਹੈ। ਪਾਰਸ ਤੁਸੀ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ।  ਸਿਲਾਈ ਤੇ ਸਿਲਾਈ ਪਾਉਂਦੀ ਰਹੀਂ । ਵਕਤ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ, ਕਿ ਕਦੋਂ ਸਵੈਟਰ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। 

ਕਹਿ ਦੇ ਓਹ ਮੁਸਕਰਾ ਪਈ।

                                                                                        ਫੇਰ ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ? ਹਾਂ ! ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਮੇਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੇਚ ਦਾ ਬੁਣ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਆਏਗਾ ? ਯਕੀਨਨ ! ਆਪਣਾ ਮੇਚ ਇੱਕੋ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦੈ । ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲ ਸਕਿਆ। ਚੁੱਪ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵਰਾਂਡੇ ਤੱਕ  ਪਹੁੰਚ ਗਏ । ਮੈਨੂੰ ਮੈਨਾ ਦਾ ਪਿੰਜਰਾ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ । ਮੈਨਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਉਹ ਉੱਚੀ  ਉੱਚੀ ਹੱਸ ਪਈ, ਮੇਜਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੈਂ ਮੈਨਾ ਨੂੰ ।  ਮੈਨੂੰ ਉਸਦਾ ਹਾਸਾ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਲੱਗਿਆ। ਓਹੀ ਪਰਬਤ …ਓਹੀ ਜੰੰਗਲ … ਓਹੀ ਮੌਸਮ ਪਰ ਹੁਣ ਗੁਲਬਾਨੋ ਨਹੀਂ ਸੀ।

                                                                                        ਪਾਰਸ ਬੈਠੋ । ਕੁਝ ਖਾਣ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਆਈ 

                                                                                       ਮੇਰੀਆਂ ਬੇਚੈਨ ਨਜ਼ਰਾਂ ਕਮਰੇ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਤਾਜ਼ਗੀ ਸੀ। ਕੱਚ ਦੇ ਗੁਲਦਾਨ ਵਿਚ ਤਾਜ਼ਾ ਮੋਤੀਏ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ । ਗੁਲਾਬੀ ਪਰਦੇ। ਦੀਵਾਨ ਉਪਰ ਵਿਛੀ ਸੁਨਿਹਰੀ- ਲਾਲ ਚਾਦਰ । ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਅੰਦਾਜ ਵਿਚ ਦੀਵਾਨ ਉਪਰ ਟਿਕਾਈ ਸਿਤਾਰ । ਇਹ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ਨੁਮਾ ਰੰਗ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਖੌਰੂ ਪਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ । ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ! ਕੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ?? ਮੈਂ ਕਾਹਲੀ ਜਿਹੀ ਨਜ਼ਰ ਪਿਛਲੀ ਦੀਵਾਰ ਵੱਲ ਦੌੜਾਈ । ਕੁਝ ਖਾਸ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੇਰੀ ਕਾਹਲ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ। ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਖਾਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਵੇਖ ਕੇ । ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿਚ ਜੜੀ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਤਸਵੀਰ । ਲੰਬਾ ਕਾਲਾ ਕੋਟ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਡਿਗਰੀ, ਤਸਨੀਫ਼ ਸਰਬੁਲੰਦ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ। ਕੀ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋ ਪਾਰਸ ?

                                                                                       ਤੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਪਾਰਸ… ਮੈਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕਰ ਲਈ। ਫੇਰ ਅੱਲਾ ਦੇ ਫ਼ਜ਼ਲ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਲੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਸਿਲੈਕਸ਼ਨ ਹੋ ਗਈ। ਪਾਰਸ ! ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁੱਝ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਵਾਅਦਾ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ…।  ਓਹ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਦੋਸ਼ ਮੁਕਤ । ਉਸਨੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜ੍ਹ ਲਿਆ, ਚਲੋ ਪਾਰਸ ਮੇਰੇ ਨਾਲ । ਤੁਸੀ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ-ਅੰਦਾਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਧਰੂਹ ਕੇ ਗੇਟ ਵੱਲ ਲਿਜਾ ਰਹੀ ਸੀ । ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਫੇਰ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਧੜਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਗੇਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਧੱਕਾ ਮਾਰੇਗੀ । ਉਸਨੇ ਗੇਟ ਲਾਈਟ ਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ । ਵੇਖੋ ਪਾਰਸ । … ਮੇਰਾ ਪਤਾ ਵੀ ਬਦਲ ਗਿਆ । ਗੇਟ ਉਤੇ ਜੜ੍ਹੇ ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਫੈਲ ਗਈਆਂ । ਪੱਥਰ ਤੇ ਉਕਰੇ ਸੁਨਿਹਰੀ ਅੱਖਰ । ਤਸਨੀਫ਼ ਕਾਟੇਜ । ਮੇਰਾ ਵਜੂਦ ਕੰਬ ਗਿਆ। ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ।

                                                                                       ਤੁਸੀ ਹੀ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਪਾਰਸ, ਇਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਗਈ । ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ । ਕੌਣ ਕਹਿੰਦੈ। ਮੇਰੀ ਸਿਰਜਣਾ ਮਰ ਗਈ ਸੀ। ਓਹ ਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਰਹੀ । ਹੁਣ ਮੈਂ ਤਾਬੀਰ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਸਿਰਜਕ ਦੇ ਹੱਥ ਕਦੇ ਕਤਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ । ਸਿਰਫ਼ ਸਿਰਜਨਾ ਕਰਦੇ ਨੇ । ਮੇਰਾ ਧੜਕਦਾ ਦਿਲ ਇਸ  ਦਾ ਦਾਵੇਦਾਰ ਸੀ।

                                                                                       ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਲਾਸਾਨੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤਾਈਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਉਸਦਾ ਪੁਰਸਕੂਨ ਰੋਸ਼ਨ ਚਿਹਰਾ… ਲੰਮੀ ਗਰਦਨ, ਸਿੱਧੀ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ। ਅੱਜ ਮੇਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦੇਹ ਤੋਂ ਪਾਰ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਰੂਹ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          ਵਿਸ਼ਵਜੋਤੀ ਧੀਰ

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          ਫਰੀਦ ਵਿਲਾ ਸਿੱਖਾਂਵਾਲਾ ਰੋਡ, ਕੋਟਕਪੂਰਾ ।

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          01635-223005 ਰਿਹਾਇਸ਼ 98558-23005, ਮੋਬਾਇਲ

 

Tags:

Hi, Stranger! Leave Your Comment...

Name (required)
Email (required)
Website
 
UA-19527671-1 http://www.sanjhapunjab.net